Vì sao tự học trở thành năng lực không thể thiếu đối với sinh viên đại học?

Bước vào đại học, sinh viên không chỉ tiếp nhận kiến thức trên lớp mà còn cần chủ động tìm hiểu, thực hành và mở rộng nội dung được học. Khả năng tự học vì thế đang trở thành yếu tố quan trọng để người học nâng cao hiệu quả học tập.

• Thí sinh cần cân nhắc gì ngoài học phí khi chọn khối ngành sức khỏe?
• Thí sinh cần nhìn rộng hơn khi chọn trường có chính sách quy đổi ngoại ngữ

Đại học đòi hỏi sinh viên chủ động hơn trong học tập

Ở bậc đại học, lượng kiến thức chuyên ngành thường rộng và có tính chuyên sâu. Thời gian trên lớp không thể bao quát toàn bộ nội dung, vì vậy sinh viên cần chủ động đọc tài liệu, tìm kiếm thông tin, chuẩn bị bài và hoàn thành nhiệm vụ học tập. Với những ngành có tính ứng dụng cao như kỹ thuật xây dựng, việc tự học càng đóng vai trò quan trọng, giúp người học củng cố kiến thức đã được hướng dẫn, đồng thời hình thành khả năng tự giải quyết những vấn đề mới.

Tự học cũng không chỉ diễn ra khi sinh viên ngồi đọc giáo trình. Quá trình này có thể được thực hiện thông qua thảo luận nhóm, thực hành, khai thác học liệu số, làm bài tập hoặc vận dụng kiến thức vào những tình huống cụ thể. Khi chủ động tham gia, sinh viên có điều kiện hiểu sâu hơn thay vì chỉ ghi nhớ nội dung được truyền đạt.

Giảng viên vẫn giữ vai trò định hướng sinh viên trong quá trình tự học

Tự học không đồng nghĩa với việc sinh viên phải tự tìm hiểu mọi thứ mà không có sự hỗ trợ. Giảng viên vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc xác định trọng tâm kiến thức, hướng dẫn phương pháp, giải đáp những nội dung khó và phản hồi kết quả học tập. Chẳng hạn, ở ngành Đại học Kỹ thuật Phục hồi chức năng, giảng viên không chỉ cung cấp kiến thức về giải phẫu, sinh lý, kỹ thuật trị liệu mà còn hướng dẫn sinh viên cách quan sát, thực hiện và đánh giá các kỹ thuật trong thực hành. Với ngành Kỹ thuật Xây dựng, giảng viên định hướng cách đọc bản vẽ, lựa chọn phương pháp thi công, sử dụng phần mềm chuyên môn và xử lý các tình huống kỹ thuật, qua đó giúp sinh viên biết cách vận dụng kiến thức vào bài tập và thực tế. Ở ngành Kế toán, giảng viên hướng dẫn sinh viên nắm nguyên tắc nghiệp vụ, thực hành xử lý chứng từ, lập báo cáo và sử dụng công cụ hỗ trợ kế toán. Trong khi đó, với ngành Công nghệ thông tin, giảng viên giúp sinh viên xây dựng nền tảng về lập trình, cơ sở dữ liệu, công nghệ và phương pháp giải quyết vấn đề, đồng thời khuyến khích người học chủ động tìm hiểu công nghệ mới, thực hành qua dự án và tự cập nhật kiến thức.

Một giờ học hiệu quả có thể tạo nền tảng để sinh viên tiếp tục nghiên cứu sau giờ lên lớp. Khi được giao nhiệm vụ phù hợp và nhận phản hồi kịp thời, người học sẽ biết mình cần bổ sung kiến thức nào, điều chỉnh phương pháp ra sao và vận dụng kiến thức vào thực tế như thế nào. Sự kết hợp giữa tính chủ động của sinh viên và vai trò dẫn dắt của giảng viên vì vậy có ý nghĩa quan trọng đối với chất lượng đào tạo.

Môi trường học tập hỗ trợ sinh viên phát triển năng lực tự học

Để tự học đạt hiệu quả, sinh viên cần có môi trường thuận lợi cùng những nguồn lực phù hợp. Thư viện, phòng máy, phòng thực hành, học liệu số và các hoạt động học thuật có thể hỗ trợ người học mở rộng kiến thức ngoài giờ lên lớp. Quan trọng hơn, sinh viên cần biết xác định mục tiêu, lập kế hoạch và duy trì thói quen học tập phù hợp.

Tại Trường Đại học Lương Thế Vinh, sinh viên được học tập trong môi trường có hệ thống phòng học, phòng máy, khu thực hành, thư viện và các nguồn học liệu phục vụ quá trình đào tạo. Định hướng “Thực học – Thực hành – Thực nghiệp” cũng đặt người học vào quá trình kết hợp kiến thức với rèn luyện kỹ năng. Trong quá trình đó, giảng viên giữ vai trò định hướng để sinh viên biết bắt đầu việc tự học từ đâu, lựa chọn tài liệu nào, tập trung vào những nội dung nào và vận dụng kiến thức ra sao. Thông qua việc giao nhiệm vụ, đặt câu hỏi, hướng dẫn tìm kiếm thông tin và phản hồi kết quả, giảng viên giúp người học từng bước hình thành phương pháp tự học phù hợp. Đối với những nội dung cần thực hành, sự hướng dẫn trực tiếp cũng giúp sinh viên nhận diện lỗi, điều chỉnh thao tác và chủ động tìm cách giải quyết vấn đề. Sự kết hợp giữa môi trường học tập, sự đồng hành của giảng viên và tính chủ động của người học tạo điều kiện để sinh viên từng bước hình thành năng lực tự học, đồng thời biết cách tìm kiếm và sử dụng nguồn hỗ trợ cần thiết trong quá trình học tập, rèn nghề.