THPT Quốc Gia năm 2023-2027
Từ kỳ thi THPT năm 2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo chính thức quy định rõ hai nhóm thí sinh được miễn thi môn Ngoại ngữ khi xét công nhận tốt nghiệp. Thay đổi này tác động trực tiếp đến hàng trăm nghìn thí sinh, đặc biệt trong bối cảnh kết quả kỳ thi THPT tiếp tục được sử dụng cho xét tuyển đại học.
Theo GS.TS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT), quy định miễn thi Ngoại ngữ trong kỳ thi THPT chỉ áp dụng với các trường hợp thực sự đặc thù, có năng lực ngoại ngữ vượt trội hoặc được đánh giá ở cấp độ quốc gia, quốc tế.
Cụ thể, nhóm thứ nhất là thí sinh thuộc đội tuyển quốc gia dự thi Olympic quốc tế môn Ngoại ngữ, được công nhận theo quyết định của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT. Đây là những học sinh có thành tích xuất sắc, đại diện Việt Nam tham gia các kỳ thi học thuật quốc tế, vì vậy được miễn đánh giá lại năng lực trong kỳ thi THPT.
Nhóm thứ hai là thí sinh sở hữu chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế hoặc trong nước được Bộ GD&ĐT công nhận, đạt trình độ tương đương bậc 3 trở lên theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam và còn thời hạn sử dụng đến ngày làm thủ tục dự thi. Các chứng chỉ như IELTS, TOEFL, TOEIC hoặc các chứng chỉ tương đương nếu đáp ứng yêu cầu sẽ được xem xét miễn thi.
Miễn thi nhưng không được quy đổi điểm
Điểm đáng chú ý trong quy định mới là thí sinh được miễn thi Ngoại ngữ sẽ không được quy đổi điểm để tính vào tổng điểm xét tốt nghiệp THPT. Điều này đồng nghĩa các em chỉ được “bỏ” bài thi, chứ không có điểm cộng thay thế.
Theo Bộ GD&ĐT, cách làm này nhằm bảo đảm công bằng giữa các thí sinh trong kỳ thi THPT, tránh tình trạng quy đổi điểm cao gây chênh lệch lớn khi xét tốt nghiệp.
Tuy nhiên, nếu thí sinh đủ điều kiện miễn thi nhưng vẫn muốn dự thi môn Ngoại ngữ để lấy điểm phục vụ xét tuyển đại học, cao đẳng hoặc giáo dục nghề nghiệp, các em hoàn toàn có thể đăng ký thi như bình thường. Khi đó, điểm thi thực tế sẽ được tính vào tổng điểm xét tốt nghiệp và đồng thời dùng trong tổ hợp xét tuyển.
Quy định này buộc thí sinh phải cân nhắc kỹ. Việc miễn thi giúp giảm áp lực ôn tập và thi cử trong kỳ thi THPT, nhưng có thể làm mất lợi thế cạnh tranh khi xét tuyển vào những ngành yêu cầu điểm ngoại ngữ cao hoặc sử dụng tổ hợp có môn tiếng Anh.
Tác động trực tiếp đến chiến lược xét tuyển
Trong bối cảnh kết quả kỳ thi THPT vẫn là căn cứ chính cho tuyển sinh đại học, việc có hay không điểm ngoại ngữ sẽ ảnh hưởng đáng kể đến chiến lược đăng ký ngành học.
ThS. Nguyễn Hoàng Nam – cán bộ tuyển sinh ngành Quản trị kinh doanh Trường Đại học Lương Thế Vinh: “Miễn thi Ngoại ngữ giúp giảm áp lực cho học sinh, nhưng nếu có năng lực tốt, các em vẫn nên thi để lấy điểm xét tuyển đại học. Một số ngành kinh tế, công nghệ, ngôn ngữ hay quốc tế học thường yêu cầu điểm tiếng Anh cao, nên việc có điểm thực tế sẽ có lợi hơn”.
Theo ông, thí sinh cần xác định rõ mục tiêu tuyển sinh trước khi quyết định miễn hay thi môn Ngoại ngữ trong kỳ thi THPT, tránh lựa chọn cảm tính.
Kỳ thi THPT 2026 tổ chức sớm
Theo kế hoạch dự kiến, kỳ thi THPT năm 2026 sẽ diễn ra vào ngày 11 và 12/6, sớm hơn so với nhiều năm trước. Việc tổ chức sớm nhằm tạo điều kiện cho các trường đại học triển khai xét tuyển thuận lợi, đồng thời rút ngắn thời gian chờ đợi của thí sinh.
Kết quả kỳ thi THPT tiếp tục được sử dụng đồng thời cho xét tốt nghiệp và xét tuyển đại học trên phạm vi toàn quốc, do đó mọi thay đổi liên quan đến cấu trúc thi, miễn thi hay quy đổi điểm đều có ảnh hưởng lớn đến cơ hội trúng tuyển.
Hiện nay, nhiều cơ sở đào tạo cũng đa dạng hóa phương thức tuyển sinh để giảm áp lực cho thí sinh. Bên cạnh điểm thi THPT, các trường áp dụng xét học bạ, đánh giá năng lực hoặc kết hợp nhiều tiêu chí.
Tại khu vực phía Bắc, Trường Đại học Lương Thế Vinh cho biết đang triển khai song song các phương thức như xét điểm kỳ thi THPT, xét học bạ và xét tuyển thí sinh đã tốt nghiệp Đại học/Cao đẳng/Trung cấp. Đại diện nhà trường khuyến nghị thí sinh chủ động chuẩn bị chứng chỉ ngoại ngữ nếu có lợi thế, đồng thời tính toán phương án thi phù hợp để tối ưu cơ hội xét tuyển.
Với những điều chỉnh mới, kỳ thi THPT 2026 được dự báo tiếp tục đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực thực chất. Thí sinh cần cập nhật thông tin sớm, xây dựng kế hoạch học tập và lựa chọn phương án thi hợp lý để đạt kết quả tốt nhất.
