THPT Quốc Gia năm 2023-2027
Mùa tuyển sinh đại học 2026 xuất hiện nhiều kỳ thi đánh giá năng lực và tư duy, giúp thí sinh có thêm nhiều con đường xét tuyển, giảm áp lực phụ thuộc hoàn toàn vào kỳ thi tốt nghiệp THPT và gia tăng cơ hội trúng tuyển vào đại học.
Trong những năm gần đây, phương thức tuyển sinh đại học tại Việt Nam đang dần chuyển dịch theo hướng đánh giá năng lực toàn diện của thí sinh. Thay vì chỉ dựa vào điểm thi tốt nghiệp THPT, nhiều trường đại học đã sử dụng thêm các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy hoặc các bài thi chuyên biệt.
Xu hướng này giúp hệ thống tuyển sinh trở nên linh hoạt hơn. Thí sinh có thể tham gia nhiều kỳ thi khác nhau để tìm kiếm cơ hội trúng tuyển cao hơn vào ngành học mong muốn. Đồng thời, các trường đại học cũng có thêm dữ liệu để đánh giá chính xác năng lực học tập và tư duy của người học.
Các kỳ thi nổi bật trong mùa tuyển sinh đại học 2026 có thể kể đến như: HSA của Đại học Quốc gia Hà Nội, V-ACT của Đại học Quốc gia TP.HCM, TSA của Đại học Bách khoa Hà Nội, H-SCA của Trường Đại học Sư phạm TP.HCM và V-SAT do nhiều trường đại học phối hợp tổ chức.
Kỳ thi HSA: Đánh giá năng lực toàn diện
Kỳ thi Đánh giá năng lực (HSA) do Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức tiếp tục là một trong những kỳ thi có quy mô lớn trong mùa tuyển sinh đại học năm 2026.
Khác với cách kiểm tra kiến thức theo từng môn học riêng lẻ, HSA hướng đến đánh giá tổng hợp năng lực học tập của thí sinh, bao gồm khả năng phân tích, xử lý thông tin và giải quyết vấn đề.
Bài thi HSA được thực hiện trên máy tính với thời gian 195 phút, gồm 3 phần:
– Toán học và xử lý số liệu (50 câu – 75 phút)
– Ngôn ngữ – Văn học (50 câu – 60 phút)
– Khoa học hoặc Ngoại ngữ (50 câu – 60 phút)
Trong phần Khoa học, thí sinh có thể lựa chọn các chủ đề như Vật lý, Hóa học, Sinh học, Lịch sử hoặc Địa lý. Các câu hỏi thường được đặt trong bối cảnh thực tiễn, yêu cầu thí sinh phân tích dữ liệu và suy luận logic.
Năm 2026, kỳ thi HSA dự kiến tổ chức 6 đợt từ tháng 3 đến tháng 5 tại nhiều địa phương như Hà Nội, Hải Phòng, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An… Việc mở rộng địa điểm thi giúp giảm áp lực di chuyển cho thí sinh.
V-ACT: Phương thức tuyển sinh được nhiều trường sử dụng
Kỳ thi Đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia TP.HCM (V-ACT) cũng là một phương thức quan trọng trong hệ thống tuyển sinh đại học hiện nay.
Bài thi V-ACT gồm 120 câu hỏi trắc nghiệm với thời gian làm bài 150 phút, chia thành 3 phần:
– Sử dụng ngôn ngữ (Tiếng Việt và Tiếng Anh)
– Toán học
– Tư duy khoa học
Cấu trúc đề thi tập trung đánh giá khả năng tư duy logic, phân tích số liệu và suy luận khoa học – những kỹ năng cần thiết cho quá trình học tập ở bậc đại học.
Theo thống kê, năm 2025 kỳ thi này thu hút hơn 152.000 thí sinh và có trên 100 trường đại học sử dụng kết quả để xét tuyển. Điều này cho thấy mức độ uy tín và độ tin cậy của phương thức tuyển sinh này.
TSA: Kỳ thi đánh giá tư duy theo chuẩn quốc tế
Kỳ thi Đánh giá tư duy (TSA) do Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức được thiết kế theo hướng tiếp cận các kỳ thi quốc tế như SAT hay ACT.
Bài thi TSA gồm ba phần:
– Tư duy Toán học
– Tư duy Đọc hiểu
– Tư duy Khoa học và giải quyết vấn đề
Điểm đặc biệt của kỳ thi này là không kiểm tra trực tiếp kiến thức của từng môn học mà tập trung đánh giá năng lực tư duy và khả năng xử lý thông tin.
Năm 2026, TSA dự kiến tổ chức 3 đợt thi vào các tháng 1, 3 và 5 tại khoảng 30 điểm thi trên cả nước, với khoảng 60.000 lượt thí sinh tham gia.
H-SCA và V-SAT: Lựa chọn linh hoạt cho thí sinh
Ngoài các kỳ thi lớn kể trên, một số kỳ thi khác cũng đang mở rộng cơ hội tuyển sinh đại học.
H-SCA là kỳ thi đánh giá năng lực chuyên biệt do Trường Đại học Sư phạm TP.HCM tổ chức. Kỳ thi gồm các môn như Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Ngữ văn và Tiếng Anh. Thí sinh có thể lựa chọn môn thi phù hợp với tổ hợp xét tuyển của ngành học.
Trong khi đó, V-SAT là kỳ thi đánh giá năng lực theo từng môn học độc lập. Thí sinh có thể thi nhiều lần và sử dụng kết quả cao nhất để xét tuyển. Hình thức thi trắc nghiệm trên máy tính giúp rút ngắn thời gian chấm thi và công bố kết quả nhanh chóng.
Với sự xuất hiện của nhiều kỳ thi đánh giá năng lực, thí sinh cần có chiến lược đăng ký dự thi và xét tuyển phù hợp. Việc tham gia từ 1–2 kỳ thi đánh giá năng lực có thể giúp tăng đáng kể cơ hội trúng tuyển vào ngành học mong muốn.
Bên cạnh đó, thí sinh cũng nên tìm hiểu kỹ phương thức xét tuyển của từng trường đại học để lựa chọn hướng đi phù hợp với năng lực và định hướng nghề nghiệp.
Hiện nay, nhiều cơ sở đào tạo uy tín như Trường Đại học Lương Thế Vinh cũng áp dụng đa dạng phương thức tuyển sinh đại học nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho thí sinh. Việc kết hợp xét tuyển bằng nhiều hình thức giúp mở rộng cơ hội học tập cho người học và góp phần nâng cao chất lượng đầu vào.
